Η “Βόρεια Μακεδονία” δεν προέκυψε σήμερα έτσι ξαφνικά

Η προχθεσινή υπογραφή στις Πρέσπες της Συμφωνίας ανάμεσα στους Πρωθυπουργούς της Ελλάδας και της ΠΓΔΜ, Αλέξη Τσίπρα και Ζόραν Ζάεφ, για οριστική διευθέτηση του θέματος της ονομασίας των Σκοπίων, ως ήταν αναμενόμενο προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις. Κάποιες δικαιολογημένες, κάποιες άλλες εντελώς όχι. Θεωρώ ότι κάποιος που θέλει να εκφέρει δημόσιο λόγο μακριά από ιαχές και αλαλαγμούς, θα πρέπει αν μη τι άλλο να είναι σε θέση να διακρίνει τόσο τα αρνητικά, όσο και τα θετικά της συγκεκριμένης Συμφωνίας. Αν κάποιος τα βλέπει όλα εντελώς μαύρα ή απολύτως εξαιρετικά, εκτιμώ ότι δεν μπορεί να κατατάσσεται στην κατηγορία των αντικειμενικών κριτών. Με βάση τα πιο πάνω λοιπόν, στη δική μου όσο πιο νηφάλια γίνεται αποτίμηση των δεδομένων, θα κατέγραφα τα εξής:

ΤΑ ΑΡΝΗΤΙΚΑ

  • Προφανώς, κανένας Έλληνας ανά την υφήλιο δεν είναι ενθουσιασμένος με την ιδέα ότι η λέξη “Μακεδονία” θα χρησιμοποιείται και από κάποιον άλλο λαό. Αναμφίβολα, όλοι θα ήμασταν πολύ πιο ευχαριστημένοι με την οποιαδήποτε άλλη ονομασία που δεν θα περιελάμβανε μέσα το συγκεκριμένο όρο.
  • Σαφέστατα, η συγκεκριμένη Συμφωνία ΔΕΝ συνιστά κάποια εθνική επιτυχία. Αποτελεί απλώς ένα συμβιβασμό και μία διευθέτηση ενός διμερούς προβλήματος, ανοικτού εδώ και δεκαετίες. Δεν είναι εθνική επιτυχία όμως, όπως προσπάθησε να την προβάλει η Ελληνική Κυβέρνηση, εφόσον η Ελλάδα επί της ουσίας δεν κέρδισε κάτι (πέραν απλώς του χειροκροτήματος της διεθνούς κοινότητας).
  • Το γεγονός ότι κατοχυρώνεται μέσω της Συμφωνίας “Μακεδονική γλώσσα” και “Μακεδονική ταυτότητα” είναι σίγουρα προβληματικό και θα ήταν καλό να είχαν αποφευχθεί. Επί της ουσίας όμως, δεν είμαι σίγουρος ότι ακόμη και αν δεν υπήρχε η σχετική πρόνοια, θα ήταν κάτι που δεν θα προέκυπτε εκ των πραγμάτων στο μέλλον.

ΤΑ ΘΕΤΙΚΑ

  • Μετά από πάροδο πολλών δεκαετιών, η Ελλάδα κλείνει (έστω και όχι με ιδανικό τρόπο) ένα εθνικό ζήτημα, το οποίο όντας ανοικτό την υποχρέωνε να αναλώνει σημαντικό μερίδιο των διπλωματικών, οικονομικών και στρατιωτικών πόρων της, σε δυσανάλογο βαθμό σε σχέση με την πραγματική απειλή.
  • Νοουμένου ότι η Συμφωνία κυρωθεί τελικά από τα συμβαλλόμενα μέρη, σημαίνει ότι η “Βόρεια Μακεδονία” σταδιακά θα μπει σε μία τροχιά εκσυγχρονισμού και μετεξέλιξης σε ένα δημοκρατικό ευρωπαϊκό κράτος. Σε αντίθετη περίπτωση, η εξάρτησή της από Ρωσία, Τουρκία και Αλβανία ολοένα και θα μεγαλώνει με ό,τι κινδύνους αυτό συνεπάγεται.
  • Τυχόν ένταξη της “Βόρειας Μακεδονίας” στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερες προοπτικές εμπορικής και οικονομικής ανάπτυξης της Ελλάδας και των ελληνικών επιχειρήσεων στη συγκεκριμένη χώρα.

Κάποιος μπορεί να προσθαφαιρέσει πολλά σημεία στον πιο πάνω κατάλογο, αναλόγως αν βλέπει το ποτήρι μισογεμάτο ή μισοάδειο. Το βέβαιο όμως είναι ότι όποιος ισχυρίζεται από τώρα ότι αυτή η Συμφωνία σε βάθος χρόνου θα είναι σίγουρα θετική ή οπωσδήποτε αρνητική, πολύ απλά ψεύδεται. Την ίδια στιγμή, εκτιμώ ότι για να μπορέσει κάποιος να αντικρίσει μία Συμφωνία, θα πρέπει να μελετήσει και το ιστορικό πίσω από το οποίο οδηγήθηκαν οι 2 πλευρές μέχρι να φτάσουν σ’ αυτή.

ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ

  • Το αρχαίο βασίλειο της Μακεδονίας, ήταν πέραν πάσης ιστορικής αμφιβολίας Ελληνικό. Είχε καθοριστική συμβολή στην τεράστια επέκταση του αρχαιοελληνικού πολιτισμού προς Ανατολάς, φτάνοντας επί Μ. Αλεξάνδρου μέχρι και τον Ινδό ποταμό.
  • Η Μακεδονική Αυτοκρατορία όμως, η οποία κυριάρχησε μέχρι και το 2ο αιώνα Π.Χ. περίπου, όπως ολες οι Αυτοκρατορίες σε κάποια στιγμή άρχισε να πνέει τα λοίσθια, μέχρι που διαλύθηκε και την παντοκρατορία της ανέλαβε η Ρωμαϊκή.
  • Αναπόφευκτα, η σύνθεση του πληθυσμού στη γεωγραφική περιοχή που κάλυπτε το βασίλειο της Μακεδονίας, από τότε μέχρι σήμερα άλλαξε αμέτρητες φορές. Για παράδειγμα, η πρωτεύουσα της (ελληνικής) Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, όταν απελευθερώθηκε από τον Οθωμανικό ζυγό με τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912 – ’13, το ελληνικό στοιχείο ήταν μειονότητα στην πόλη. Η πλειοψηφία ήταν Εβραίοι και Μουσουλμάνοι. Τα δεδομένα άλλαξαν άρδην με την έλευση των μικρασιατών προσφύγων το 1922 και ακόμη περισσότερο με τη ναζιστική “εκκαθάριση” της πόλης από το εβραϊκό στοιχείο κατά την Κατοχή.
  • Με τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, στην κατεχόμενη Μακεδονία του Βαρδάρη ιδρύθηκε η Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας, ως συνιστών κρατίδιο της ομόσπονδης δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας (για την οποία η Ελλάδα ποτέ δεν προέβαλε οποιαδήποτε σοβαρή αντίδραση). Το 1991, με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, το συνιστών κρατίδιο έγινε ανεξάρτητο κράτος.
  • Ο όρος Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ ή FYROM), όρος δηλαδή που περιλαμβάνει τη λέξη “Μακεδονία”, είναι το μέχρι σήμερα κατοχυρωμένο νομικά όνομα της χώρας όπως αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ, την ΕΕ, το ΝΑΤΟ και άλλους διεθνείς οργανισμούς, αλλά και πλήθος χωρών μεταξύ των οποίων ασφαλώς και η Ελλάδα.
  • Στις 13 Σεπτεμβρίου 1995, η Κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου, διά του ΥΠΕΞ της τότε Κάρολου Παπούλια, υπέγραψε την Ενδιάμεση Συμφωνία με την οποία προβλέπεται η υποχρέωση από την Ελλάδα να αναγνωρίσει τα Σκόπια µε την προσωρινή ονοµασία «πρώην Γιουγκοσλαβική ∆ηµοκρατία της Μακεδονίας (πΓ∆Μ).
  • Ο όρος Δημοκρατία της Μακεδονίας (σκέτα, χωρίς το Πρώην Γιουγκοσλαβική), είναι το μέχρι σήμερα κατοχυρωμένο όνομα από το Σύνταγμα της ίδιας της χώρας, όνομα το οποίο έχουν υιοθετήσει και αναγνωρίσει πάνω από 120 χώρες παγκοσμίως.
  • Τέλος, ο όρος Μακεδονία (σκέτο εντελώς) είναι το όνομα με το οποίο σχεδόν το σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού (πλην Ελλήνων φυσικά) αποκαλεί τη συγκεκριμένη χώρα. Όπως αν βρεις τυχαία 100 ανθρώπους σε μια ευρωπαϊκή πόλη και τους ρωτήσεις τα ονόματα διαφόρων χωρών θα σου πουν πχ Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία, Ισπανία, Λετονία κλπ, έτσι και για τη συγκεκριμένη όλοι θα σου πουν Macedonia. Κανείς δεν θα την πει FYROM ή Σκόπια, εκτός κι αν είναι Έλληνας κι αυτό παίζεται.
  • Τον Οκτώβρη του 2012 η Κυβέρνηση Αντώνη Σαμαρά, διά του ΥΠΕΞ της τότε Δημήτρη Αβραμόπουλου, πρότεινε στην Κυβέρνηση της ΠΓΔΜ την υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης, για σκοπούς εξομάλυνσης των σχέσεων των 2 χωρών. Μεταξύ άλλων στο εν λόγω Μνημόνιο προτείνονταν “η αποκήρυξη αλυτρωτικής προπαγάνδας ή δηλώσεων και ενεργειών που μπορεί να υποκινήσουν βία, μίσος ή εχθρότητα. Οσον αφορά το ζήτημα της ονομασίας, ως πλαίσιο λύσης περιγράφεται η προσθήκη γεωγραφικού προσδιορισμού και η συμφωνία ότι η νέα ονομασία θα χρησιμοποιείται έναντι όλων (erga omnes) και για όλους τους σκοπούς“. Ας συγκριθεί πόσο διαφέρει αυτό που πρότεινε η Κυβέρνηση ΝΔ τότε, με αυτό που δέχθηκε η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ σήμερα.

Η σημερινή αξιωματική αντιπολίτευση στην Ελλάδα κατηγορεί την Κυβέρνηση ότι προχωρά σε ξεπούλημα, σε εθνική προδοσία κλπ. Λησμονεί φαίνεται ότι ήταν επί των ημερών της που δεν προβλήθηκε καμία απολύτως αντίσταση στη χρήση του όρου “Μακεδονία”. Δεν ήταν άλλωστε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης που κατηγορούσε ονομαστικά από το βήμα της Βουλής των Ελλήνων τον τότε ΥΠΕΞ, Αντώνη Σαμαρά, ότι είχε δεχθεί σκέτα το όνομα “Μακεδονία” στο Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ; Δεν ήταν ο ίδιος ο κ. Κ. Μητσοτάκης που δήλωνε το 1994 ότι «είναι απαράδεκτη υποκρισία εν ονόματι της εθνικής υπερηφάνειας και της εθνικής αδιαλλαξίας να δεχόμαστε να μείνει αυτή η χώρα, αυτό το κράτος με το όνομα “Μακεδονία” και να μην δεχόμαστε να μείνει με ένα σύνθετο όνομα»;

Κι από την άλλη, δεν ήταν παρόμοιες θεσεις που εξέφραζε και το νεώτερο ΠΑΣΟΚ; Δεν ήταν ο επί 8 χρόνια Πρωθυπουργός, Κώστας Σημίτης που έλεγε ότι «Προϋπόθεση ευημερίας της Ελλάδας είναι η καλή της επικοινωνία με τον βαλκανικό της περίγυρο. Αυτό λέει η Ιστορία. Το εθνικό συμφέρον επομένως, επιτάσσει μια λύση στο εκκρεμές πρόβλημα που βαραίνει τη σχέση μας με την ΠΓΔΜ. Η συγκυρία ανοίγει την πιθανότητα επιτυχίας, εφόσον υπάρξει μια σοβαρή και υπεύθυνη διαπραγμάτευση, έχοντας ως βάση την ενδιάμεση συμφωνία. Στον εθνικολαϊκισμό πρέπει να αντιτάξουμε την πολιτική βούληση, την ευθύνη και τον ενσυνείδητο πατριωτισμό»;

Συνεπώς, όσοι λιθοβολούν σήμερα τους Τσίπρα – Κοτζιά και τους θεωρούν ως περίπου τους έσχατους προδότες του Έθνους, θα πρέπει πρώτα να στρέψουν τα πυρά τους έναντι αυτών που διακυβέρνησαν τη χώρα κυρίως από το 1991 και εντεύθεν, αλλά και εναντίον του ελληνικού λαού που τους ψήφιζε! Ανεξαρτήτως των όποιων σκοπιμοτήτων πηγάζουν πίσω από την τοποθέτηση του οποιουδήποτε πολιτικού, το μείζον ερώτημα είναι:

Τι συμφέρει περισσότερο στην Ελλάδα; Μία “Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας” δορυφόρος των Τούρκων, των Αλβανών και των Ρώσων με αλυτρωτικές τάσεις ή μία “Βόρεια Μακεδονία” μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αναπτυγμένες εμπορικές σχέσεις με την Ελλάδα και χωρίς αλυτρωτικές αναφορές στο Σύνταγμά της;

Αυτό είναι που πρεπει να απαντηθεί πρώτα και μετά όλα τα υπόλοιπα. Και στο τέλος της ημέρας, όσοι επικρίνουν/αναθεματίζουν τη Συμφωνία, κάποια στιγμή καλό είναι να μας αναφέρουν και ποια είναι η εναλλακτική τους αντιπρόταση. Να παραμείνει στο διηνεκές η ΠΓΔΜ; Καλώς ή κακώς, η Μακεδονία του Φιλίππου και του Μεγάλου Αλεξάνδρου είναι μεν τεράστιας ιστορικής και πολιτιστικής αξίας, εδώ όμως και κάτι χιλιάδες χρόνια ανήκει στο παρελθόν. Η Ελλάδα του 2018, αν θέλει πραγματικά να πάει μπροστά, θα πρέπει να μη στέκεται αποκλειστικά στο ένδοξο παρελθόν, αλλά να λαμβάνει σοβαρά υπόψη τα δεδομένα του παρόντος και να σχεδιάζει το δρόμο για ένα καλύτερο μέλλον.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *